CAN (Coupe d’Afrique des Nations) hay AFCON (Africa Cup of Nations) là giải đấu bóng đá cấp đội tuyển quốc gia lớn nhất và danh giá nhất châu Phi, quy tụ những nền bóng đá hàng đầu của lục địa đen. Trải qua gần 70 năm phát triển, giải đấu đã chứng kiến sự thống trị của nhiều cường quốc như Ai Cập, Cameroon, Ghana hay Nigeria, đồng thời trở thành bệ phóng đưa hàng loạt ngôi sao châu Phi vươn tầm thế giới.
Sau kỳ giải gần nhất với nhiều diễn biến đặc biệt, AFCON tiếp tục bước sang một giai đoạn phát triển mới cùng những thay đổi quan trọng về lịch thi đấu và thể thức tổ chức trong tương lai. Cùng Vu88 tìm hiểu chi tiết.
CAN / AFCON là gì?

CAN (Coupe d’Afrique des Nations) theo tiếng Pháp hay AFCON (Africa Cup of Nations) theo tiếng Anh là giải vô địch bóng đá dành cho các đội tuyển quốc gia nam thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF). Đây là giải đấu cấp châu lục lớn nhất tại châu Phi và là một trong những giải vô địch đội tuyển quốc gia có lịch sử lâu đời nhất thế giới.
Giải đấu được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1957 với mục tiêu tìm ra đội tuyển mạnh nhất của bóng đá châu Phi, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của môn thể thao vua trên toàn lục địa. Qua nhiều thập kỷ, AFCON đã trở thành sân chơi danh giá, nơi quy tụ những cầu thủ xuất sắc nhất đang thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu cũng như các giải quốc nội châu Phi.
Kỳ giải gần nhất khép lại với chức vô địch thuộc về đội tuyển Maroc, sau khi Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) đưa ra quyết định trao cúp vì tuyển Senegal vi phạm điều lệ trong trận chung kết. Đây là cột mốc đặc biệt, giúp Maroc có lần thứ hai bước lên ngôi vô địch châu Phi sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Xem thêm:AFC Asian Cup – Giải Vô Địch Bóng Đá Châu Á Danh Giá Nhất
Hành trình phát triển của AFCON qua gần 70 năm lịch sử
Từ một giải đấu chỉ có vài đội tuyển tham dự, AFCON đã phát triển mạnh mẽ để trở thành sự kiện thể thao được quan tâm bậc nhất tại châu Phi.
Những năm đầu đặt nền móng
AFCON ra đời năm 1957 với sự góp mặt của ba đội tuyển gồm Ai Cập, Sudan và Ethiopia. Dù quy mô còn rất nhỏ, giải đấu đã tạo tiền đề cho sự phát triển của bóng đá châu Phi trong những năm tiếp theo. Theo thời gian, số lượng đội tuyển tham dự liên tục tăng lên, phản ánh sự lớn mạnh của các liên đoàn thành viên CAF cũng như chất lượng bóng đá ngày càng được cải thiện.
Kỷ nguyên hiện đại
Trong hơn hai thập kỷ trở lại đây, AFCON chứng kiến bước phát triển vượt bậc về chuyên môn, công tác tổ chức và giá trị thương mại. Giải đấu quy tụ ngày càng nhiều cầu thủ đang thi đấu tại Premier League, La Liga, Serie A, Bundesliga hay Ligue 1, giúp chất lượng các trận đấu được nâng lên đáng kể.
Việc áp dụng công nghệ VAR, cải thiện cơ sở hạ tầng sân vận động và nâng cao chất lượng truyền hình cũng góp phần đưa AFCON trở thành một trong những giải đấu được theo dõi nhiều nhất bên ngoài FIFA World Cup.
Những đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử AFCON

Suốt chiều dài lịch sử, nhiều nền bóng đá đã ghi dấu ấn bằng những chức vô địch đầy thuyết phục. Mỗi đội tuyển đều góp phần tạo nên bản sắc riêng cho giải đấu.
Ai Cập – Ông vua của bóng đá châu Phi
Ai Cập là đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử AFCON với 7 lần vô địch vào các năm 1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 và 2010. “Những Pharaoh” từng thiết lập chuỗi ba chức vô địch liên tiếp từ năm 2006 đến 2010 – thành tích vẫn chưa đội tuyển nào có thể tái lập. Lối chơi giàu kỷ luật cùng truyền thống bóng đá lâu đời giúp Ai Cập luôn là ứng viên hàng đầu mỗi khi giải đấu diễn ra.
Xem thêm:Copa America – Giải Vô Địch Bóng Đá Nam Mỹ Lâu Đời Nhất Thế Giới
Cameroon và Ghana – Những thế lực truyền thống
Cameroon sở hữu 5 chức vô địch, nổi tiếng với nhiều thế hệ cầu thủ xuất sắc như Roger Milla, Samuel Eto’o hay Rigobert Song. Trong khi đó, Ghana có 4 lần đăng quang và từng thống trị bóng đá châu Phi trong nhiều giai đoạn khác nhau. Dù chưa thể bổ sung thêm danh hiệu trong nhiều năm gần đây, “Black Stars” vẫn luôn là đối thủ đáng gờm ở mọi kỳ AFCON.
Nigeria, Bờ Biển Ngà và Algeria
Nigeria đã 3 lần vô địch, đồng thời thường xuyên góp mặt ở các vòng đấu cuối nhờ sở hữu lực lượng cầu thủ chất lượng đang thi đấu tại châu Âu. Bờ Biển Ngà cũng có 3 chức vô địch, với nhiều thế hệ vàng từng làm rạng danh bóng đá châu Phi như Didier Drogba, Yaya Touré hay các ngôi sao kế cận. Algeria sở hữu 2 lần đăng quang, trong đó chức vô địch năm 2019 được xem là một trong những chiến dịch ấn tượng nhất lịch sử đội tuyển này.
Maroc và những bước tiến mạnh mẽ
Maroc hiện có 2 chức vô địch, gồm lần đăng quang năm 1976 và danh hiệu mới nhất năm 2025. Những năm gần đây, bóng đá Maroc liên tục khẳng định vị thế khi đầu tư mạnh vào đào tạo trẻ, cơ sở vật chất và hệ thống giải quốc nội. Thành tích ấn tượng tại World Cup cùng chức vô địch AFCON giúp đội tuyển này trở thành một trong những thế lực đáng gờm nhất của bóng đá châu Phi hiện đại.
Điều gì làm nên sức hấp dẫn của AFCON?
Không chỉ là giải đấu tranh chức vô địch châu lục, AFCON còn là nơi thể hiện bản sắc bóng đá rất riêng của lục địa đen.
Quy tụ những ngôi sao hàng đầu thế giới
AFCON luôn là sân khấu của nhiều cầu thủ nổi tiếng như Mohamed Salah, Achraf Hakimi, Victor Osimhen, Riyad Mahrez, Sadio Mané, André Onana hay nhiều tài năng trẻ đang thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu. Sự góp mặt của các ngôi sao này giúp chất lượng chuyên môn của giải đấu ngày càng được nâng cao và thu hút sự quan tâm của người hâm mộ trên toàn thế giới.
Bóng đá giàu tốc độ và thể lực
Các trận đấu tại AFCON luôn nổi bật bởi tốc độ cao, nền tảng thể lực sung mãn và tinh thần thi đấu quyết liệt. Bên cạnh sức mạnh thể chất, nhiều đội tuyển còn sở hữu những cầu thủ kỹ thuật, sáng tạo và giàu khả năng tạo đột biến. Chính sự kết hợp giữa sức mạnh, tốc độ và kỹ thuật đã tạo nên bản sắc rất riêng cho bóng đá châu Phi.
Xem thêm: UEFA Euro – Giải Vô Địch Bóng Đá Châu Âu Và Những Nhà Vô Địch
Cơ hội để các đội bóng mới tạo bất ngờ

Khác với nhiều giải đấu khác, khoảng cách trình độ tại AFCON không quá lớn. Điều này giúp nhiều đội tuyển như Burkina Faso, Mali, Guinea, Nam Phi hay Cabo Verde có thể tạo nên những bất ngờ trước các ông lớn của châu lục. Chính tính cạnh tranh cao khiến mỗi kỳ AFCON đều mang đến nhiều kết quả khó dự đoán và những câu chuyện truyền cảm hứng.
AFCON 2027 và kỷ nguyên mới của bóng đá châu Phi
Sau kỳ giải gần nhất, CAF đang chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới với nhiều thay đổi quan trọng.
- Đồng đăng cai bởi ba quốc gia Đông Phi: AFCON 2027 sẽ được tổ chức tại Kenya, Uganda và Tanzania từ ngày 19/6 đến ngày 17/7/2027. Đây là lần đầu tiên ba quốc gia Đông Phi cùng phối hợp đăng cai giải đấu, hứa hẹn tạo nên bầu không khí sôi động và góp phần thúc đẩy sự phát triển của bóng đá trong khu vực.
- Chuyển sang chu kỳ bốn năm: Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là CAF dự kiến chuyển AFCON sang chu kỳ 4 năm tổ chức một lần thay vì 2 năm như trước đây. Nếu kế hoạch được triển khai đúng lộ trình, AFCON 2027 sẽ là dấu mốc chuyển tiếp trước khi giải đấu bước sang mô hình tổ chức mới nhằm đồng bộ hơn với lịch thi đấu quốc tế của FIFA.
- Sự ra đời của African Nations League: Song song với việc thay đổi chu kỳ tổ chức AFCON, CAF cũng định hướng xây dựng African Nations League – giải đấu mới dành cho các đội tuyển quốc gia, vận hành theo mô hình tương tự UEFA Nations League. Giải đấu này được kỳ vọng sẽ tạo thêm nhiều trận đấu chất lượng cho các đội tuyển châu Phi, đồng thời góp phần nâng cao tính cạnh tranh và giá trị thương mại của bóng đá khu vực.
Kết luận
CAN hay AFCON không chỉ là giải vô địch bóng đá lớn nhất châu Phi mà còn là biểu tượng cho sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá lục địa đen trong gần bảy thập kỷ qua. Từ những cuộc cạnh tranh giữa Ai Cập, Cameroon, Ghana hay Nigeria đến sự trỗi dậy của Maroc và nhiều đội tuyển mới, giải đấu luôn mang đến những trận cầu giàu cảm xúc và chất lượng chuyên môn cao. Với AFCON 2027 cùng những thay đổi lớn về lịch thi đấu và mô hình tổ chức, bóng đá châu Phi đang bước vào một chương phát triển mới, hứa hẹn tiếp tục nâng cao vị thế của giải đấu trên bản đồ bóng đá thế giới.

